PSYCHOLOG

Alkoholizm

Choroba alkoholowa

Najczęstsze pytania

Zaprzeczanie

Leczenie

6 etapów zmian

Dochodząc do trzeźwości

Zapobieganie nawrotom

Dzieci alkoholików

Zaburzenia łaknienia

Anorexia Nervosa

Bulimia Nervosa

Napady wilczego głodu

Problemy ze snem

Ile snu potrzebujemy?

Bezdech

Bezsenność

Faza REM a sny

Narkolepsja

Jak dbać o zdrowy sen

Syndrom niespokojnych nóg

Rytm okołodobowy



 
Leczenie choroby alkoholowej
 
        Na każdym etapie uzależnienia można przestać pić alkohol. Jest to tym łatwiejsze, im wcześniej decyzja ta zostanie podjęta. W zerwaniu z nałogiem pomagają profesjonaliści, którzy szacują stopień uzależnienia, przyczyny jego występowania (m.in. szukanie odpowiedzi na pytania: jakie symptomy występują?, jak uzależnienie wpływa na życie chorego?) i na tej podstawie określają cele, które chory powinien osiągnąć oraz dobierają właściwy, tzn. skuteczny, sposób leczenia.
    Osoby uzależnione nie tylko mają szeroki wachlarz usług, które pozwalają im pokonać nałóg – dostępna wiedza pomaga zrozumieć mechanizmy uzależnienia i problemy z nim związane, wsparcie dla nich oraz ich najbliższych czy leczenie zaburzeń psychicznych i fizycznych – nie tylko pomagają zwalczać chorobę „tu i teraz”, ale również odradzają wiarę w „lepsze jutro”, która jest najlepszym motywatorem do osiągnięcia sukcesu, a także wytrwaniu w trzeźwości.

    Leczenie jako proces ciągły
    Z alkoholizmu nie można się wyleczyć. Jest to choroba, która może być zaleczona, a przy odrobinie samodyscypliny może więcej nie dawać symptomów, jednakże – podobnie jak wirus opryszczki – zostaje uśpiona i może się odnowić w sprzyjających ku temu warunkach. Dlatego ważne jest nieustanne wsparcie, ciągłe kontrolowanie swojego pociągu do alkoholu, stawianie nowych celów życiowych i/lub zawodowych i podsycanie motywacji, by utrzymać trzeźwość. W krytycznych momentach natomiast należy mieć świadomość, że zawsze można zwrócić się o profesjonalną pomoc.
    Kompulsywne myślenie, że „sam muszę wyleczyć się z alkoholizmu” bez pomocy innych jest bardzo dobrze znanym objawem tej choroby. Różne formy wsparcia są niezbędne, zarówno te od najbliższych, jak i profesjonalne (psychologowie, psychiatrzy, lekarze, doradcy, telefony zaufania, grupy samopomocy czy inne organizacje) – dostarczą nie tylko wiedzy, czy pomocy w sprawach czysto fizycznych (np. symptomy odstawienie), ale przede wszystkim pomoc obejmie sferę psychiczno-emocjonalną podsycając motywację do osiągnięcia celu i pozostania w trzeźwości.

    Aby dobrze wybrać sposób leczenia, należy poznać różne jego rodzaje i dopiero wtedy podjąć decyzję; ten rozdział właśnie temu służy. Leczenie zazwyczaj składa się z czterech etapów:
-    rozpoczęcie – ocena/oszacowanie symptomów choroby i wynikających z niej problemów życiowych (zawodowych, społecznych etc.), następnie podejmuje się decyzję dotyczącą sposobu leczenia i tworzy ramowy plan jego przebiegu,
-    detoksykacja – zaprzestanie używania alkoholu,
-    aktywne leczenie – leczenie w określonych ośrodkach lub społecznościach terapeutycznych, intensywne i regularne leczenie ambulatoryjne, pomoc w przezwyciężaniu pociągu do alkoholu, leczenie psychicznych i fizycznych objawów związanych z odstawieniem, itd.,
-    utrzymywanie trzeźwości i zapobieganie nawrotom epizodów alkoholowych – ewentualne leczenie ambulatoryjne (w razie konieczności), programy AA, terapie indywidualne i grupowe.

    Rozpoczynanie leczenia
    Przede wszystkim alkoholik musi przejść fazę zaprzeczania chorobie oraz zaburzonego myślenia a o sobie, alkoholu etc. Ważne jest, aby pacjent sam zrozumiał potrzebę leczenia; np. w trakcie  spotkań AA osoba taka powinna rozwinąć w sobie „pragnienie” do wyjścia z nałogu. Na tym etapie niezbędna jest pomoc specjalisty od alkoholizmu i sposobów jego leczenia.
    Czasami w tej fazie chorzy nie są w stanie podjąć decyzji o sposobie leczenia ani stworzyć ramowego planu „osiągnięć” – ich decyzja ogranicza się do „chcę przestać pić”, a dokładne planowanie jak to robić, musi poczekać do zakończenia fazy detoksykacji.
    Rozpoczęcie leczenia często jest fazą w której chory może „utknąć”. Dzieje się tak zazwyczaj z powodu zaprzeczania (pacjent nie dopuszcza do siebie myśli, jak bardzo jego choroba jest zaawansowana) i oznacza brak gotowości do podjęcia leczenia. Specjaliści zdają sobie z tego sprawę i dostosowali różne zachęty do podjęcia leczenia w zależności od poziomu „gotowości” pacjenta.

    Detoksykacja
    Druga faza leczenia to kategoryczne zaprzestanie spożywania alkoholu (czasem wymaga leczenia ambulatoryjnego). Wsparcie lekarskie jest praktycznie nieodzowne na tym etapie, głównie z powodu nasilenia się objawów odstawienia, które wymagają leczenia szpitalnego bądź ambulatoryjnego.
    Wprawdzie detoksykacja jest krytycznym etapem wychodzenia z nałogu, jednakże specjaliści uważają, aby sama w sobie nie powinna być określona mianem „leczenia”. Leczenie jest czymś, co pomaga rozwinąć pragnienie zmiany w dotychczasowym sposobie życia, utrzymuje motywację do zmiany, pomaga tworzyć określony plan działania i wdrażać do w działanie. Sukces w leczeniu oznacza u chorego doświadczenie pozytywnych efektów zmian i zdanie sobie sprawy, iż założony przez niego plan przynosi wymierne efekty. Samo odstawienie alkoholu nie przynosi tego typu gratyfikacji (w rzeczywistości detoksykacja jest jednym z trudniejszych etapów dochodzenia do trzeźwości).

    Aktywne leczenie
    Powrót do nałogowego picia jest najbardziej prawdopodobny przez pierwsze dwa kwartały po zaprzestaniu. Pierwsze 6 miesięcy charakteryzuje się zaburzeniami natury psychologicznej (np. zmiany nastroju, podenerwowanie, depresja, bezsenność i inne zaburzenia snu) oraz fizycznej (np. problemy hormonalne). Otrzymywanie pomocy i wsparcie w tym okresie jest kluczowe dla osiągnięcia sukcesu.
    W tej fazie leczenia osoba zazwyczaj rozwija w sobie motywację do utrzymania trzeźwości, dlatego tak ważne jest wspieranie jej w rozwiązywaniu zwykłych, codziennych problemów – głównie po to, aby rozwinąć nowe sposoby radzenia sobie z nimi, bez odwoływania się do alkoholu.
    W tym momencie leczenie prowadzone przez specjalistów jest o tyle ważne, iż pozwala zrozumieć, jak bardzo alkohol zagraża zdrowiu oraz życiu, pomaga ustanowić realne cele na przyszłość i sposoby zachowania trzeźwości, a także dobrać indywidualne sposoby dalszego leczenia.
    Niektóre medyczne metody nie tylko pomagają przejść przez etap detoksykacji, ale również pozwalają przezwyciężyć pociąg do alkoholu. Ponadto profesjonalna pomoc (terapeutyczna, ale również medyczna) pomoże łagodzić skutki zaburzeń zdrowotnych – psychiatrycznych oraz fizycznych.
    Badania wykazują, że im dłużej osoba aktywnie szuka pomocy (minimum 6-12 miesięcy), aktywnie uczestniczy w terapii oraz stara się wytrwać w trzeźwości, tym większe prawdopodobieństwo, iż uda jej się przezwyciężyć nałóg. Należy jednak pamiętać o wsparciu, które należy takiej osobie dawać przez ten krytyczny dla niej okres.

    Utrzymywanie trzeźwości i zapobieganie nawrotom epizodów alkoholowych
    Bardzo ciężko jest rozgraniczyć etap aktywnego leczenia i utrzymywania trzeźwości, który jest – wbrew pozorom – główną fazą leczenia choroby alkoholowej. W poprzedniej fazie chory poznał swoją chorobę, sposoby jej przezwyciężania oraz jak zapobiegać nawrotom. Ale dopiero w 4 etapie można przekonać się, na ile poprzednie 3 przyniosły efekty i na ile uzyskaną w nich wiedzę chory jest w stanie przełożyć na praktykę. Zetknięcie się z codziennymi problemami oraz z poważnymi kryzysami weryfikuje, czy osoba rzeczywiście przezwyciężyła pociąg do picia, czy jednak podda się dawnym sposobom redukcji stresu.
    Dlatego również w tej fazie – trwającej w zasadzie do końca życia – bardzo ważne jest wsparcie udzielane choremu, czy to w grupach (np. AA), czy podczas indywidualnej terapii.

Gold, M., S. (2006). Finding the Right Alcohol Treatment. PsychCentral
Gold, M., S. (2006). Treatment of Alcoholism. PsychCentral