PSYCHOLOG

Alkoholizm

Choroba alkoholowa

Najczęstsze pytania

Zaprzeczanie

Leczenie

6 etapów zmian

Dochodząc do trzeźwości

Zapobieganie nawrotom

Dzieci alkoholików

Zaburzenia łaknienia

Anorexia Nervosa

Bulimia Nervosa

Napady wilczego głodu

Problemy ze snem

Ile snu potrzebujemy?

Bezdech

Bezsenność

Faza REM a sny

Narkolepsja

Jak dbać o zdrowy sen

Syndrom niespokojnych nóg

Rytm okołodobowy



 
Bezsenność

 Bezsenność (z łac. insomnia) jest zaburzeniem dotyczącym subiektywnie odczuwanych trudności związanych ze snem. Może oznaczać problemy z zasypianiem, płytkim snem (łatwe wybudzanie, brak „głębokiego snu”) często przerywanym bądź poczuciem zmęczenia po przebudzeniu i sennością w ciągu dnia (brak regeneracji organizmu w trakcie snu). Jest jednym z najczęściej zgłaszanych problemów zdrowotnych, przy czym większość skarżących się stanowią kobiety.
 Niemalże każdy z nas czasem cierpi na bezsenność. Może być to wynikiem wieku (związanego z tym zmniejszenia wydzielanej melaniny), stresu, choroby (zarówno somatycznej, jak i psychicznej, np. depresje, zaburzenia lękowe), okolicznościami środowiskowymi (niewłaściwa higiena snu, jet lag – somatyczne trudności związane z gwałtownym przesunięciem czasu, np. w trakcie dalekiej podróży) czy innymi czynnikami (np. intoksykacja alkoholowa, przyjmowanie kofeiny, nieprawidłowa dieta). Jednak niezależnie od przyczyny, bezsenność zawsze negatywnie wpływa na naszą efektywność oraz samopoczucie, a także często powoduje poważne zaburzenia zdrowotne (jest zarówno ich przyczyną, jak i symptomem).
 Czasem, walcząc z chwilowymi problemami ze snem, zaczynamy brać leki nasenne. Niestety – nasz organizm szybko się do nich przyzwyczaja, a długotrwałe ich stosowanie może doprowadzić – paradoksalnie – do poważnych zaburzeń związanych ze snem (nie tylko związanych z jego długością, ale i z jakością). Do powikłań bezsenności, oprócz uzależnienia od leków, zaliczamy chroniczne poczucie zmęczenia i senności, zaburzenia nastroju, koncentracji i pamięci, zaburzenia odporności organizmu, zwiększoną podatność na wystąpienie choroby niedokrwiennej serca, a nawet choroby psychosomatyczne.
 Aby bezpiecznie poradzić sobie z krótkotrwałą bezsennością, można stopniowo (ale na stałe!) wprowadzać pewne nawyki związane ze zdrowym snem. Jeżeli problem jednak jest poważniejszy – można spróbować poddać się terapii światłem, bądź spróbować innych metod, które pomagają wzmocnić rytm okołodobowy naszego organizmu. Główną zasadą skutecznego leczenia w tym przypadku jest odkrycie źródła nieprawidłowości (somatyczne/psychiczne), nie leczenie objawowe (czyli środki nasenne). Środki farmakologiczne (N 05 C wg klasyfikacji ATC) powinny być stosowane wyłącznie doraźnie (przez okres nie dłuższy niż 2-4 tygodnie) za zgodą lekarza jako uzupełnienie kuracji, nie jej podstawa.
 Zanim jednak sięgniemy po jakiekolwiek środki zaradcze – zastanówmy się, czy rzeczywiście nasz problem wymaga interwencji, czy był to po prostu „jednorazowy wypadek przy pracy”.

 Symptomy bezsenności

 Według ICD 10 (tekst dostępny online):
-           F51.0 Bezsenność nieorganiczna
-           G47.0 Zaburzenia w rozpoczęciu i trwaniu snu
 
 Według DSM IV*:
-           307.42 Bezsenność pierwotna (nieuwarunkowana stanem zdrowia)
Osoba dotknięta bezsennością pierwotną skarży się na problemy z:
-                      zasypianiem i/lub łatwym wybudzaniem (min. 1 miesiąc),
-                      sen nie jest relaksujący, nie regeneruje organizmu w stopniu wystarczającym (min. 1 miesiąc),
-                      zaburzenia snu i/lub senność w trakcie dnia są przyczyną zaburzeń relacji społecznych lub poważnych problemów natury klinicznej, zawodowej, lub innych ważnych obszarów aktywności,
-                      zaburzenia snu nie są związane wyłącznie z narkolepsją, zaburzeniami snu związanymi z oddychaniem, zaburzeniami rytmu okołodobowego czy parasomnią
-                      zaburzenia snu nie są związane z występowaniem zaburzeń psychicznych (depresja, syndrom uogólnionego niepokoju, delirium),
-                      zaburzenia snu nie są bezpośrednim efektem określonej substancji (narkotyki, leki) lub ogólnej kondycji zdrowotnej badanego.


*American Psychiatric Association. (1994). Diagnostic and statistical manual of mental disorders, fourth edition. Washington, DC: American Psychiatric Association (źródło)
Bengston, M. (2005). Sleep Disorders: Insomnia. PsychCentral
http://apps.who.int/classifications/apps/icd/icd10online/
http://pl.wikipedia.org/wiki/Bezsenno%C5%9B%C4%87
http://pl.wikisource.org/wiki/Klasyfikacja_DSM-IV#Zaburzenia_snu