|
Alkoholizm
Choroba alkoholowa
Najczęstsze pytania
Zaprzeczanie
Leczenie
6 etapów zmian
Dochodząc do trzeźwości
Zapobieganie nawrotom
Dzieci alkoholików
Zaburzenia łaknienia
Anorexia Nervosa
Bulimia Nervosa
Napady wilczego głodu
Problemy ze snem
Ile snu potrzebujemy?
Bezdech
Bezsenność
Faza REM a sny
Narkolepsja
Jak dbać o zdrowy sen
Syndrom niespokojnych nóg
Rytm okołodobowy
|
|
Bezsenność
Bezsenność (z łac. insomnia) jest zaburzeniem dotyczącym subiektywnie odczuwanych trudności związanych ze snem. Może oznaczać problemy z zasypianiem, płytkim snem (łatwe wybudzanie, brak „głębokiego snu”) często przerywanym bądź poczuciem zmęczenia po przebudzeniu i sennością w ciągu dnia (brak regeneracji organizmu w trakcie snu). Jest jednym z najczęściej zgłaszanych problemów zdrowotnych, przy czym większość skarżących się stanowią kobiety. Niemalże każdy z nas czasem cierpi na bezsenność. Może być to wynikiem wieku (związanego z tym zmniejszenia wydzielanej melaniny), stresu, choroby (zarówno somatycznej, jak i psychicznej, np. depresje, zaburzenia lękowe), okolicznościami środowiskowymi (niewłaściwa higiena snu, jet lag – somatyczne trudności związane z gwałtownym przesunięciem czasu, np. w trakcie dalekiej podróży) czy innymi czynnikami (np. intoksykacja alkoholowa, przyjmowanie kofeiny, nieprawidłowa dieta). Jednak niezależnie od przyczyny, bezsenność zawsze negatywnie wpływa na naszą efektywność oraz samopoczucie, a także często powoduje poważne zaburzenia zdrowotne (jest zarówno ich przyczyną, jak i symptomem). Czasem, walcząc z chwilowymi problemami ze snem, zaczynamy brać leki nasenne. Niestety – nasz organizm szybko się do nich przyzwyczaja, a długotrwałe ich stosowanie może doprowadzić – paradoksalnie – do poważnych zaburzeń związanych ze snem (nie tylko związanych z jego długością, ale i z jakością). Do powikłań bezsenności, oprócz uzależnienia od leków, zaliczamy chroniczne poczucie zmęczenia i senności, zaburzenia nastroju, koncentracji i pamięci, zaburzenia odporności organizmu, zwiększoną podatność na wystąpienie choroby niedokrwiennej serca, a nawet choroby psychosomatyczne. Aby bezpiecznie poradzić sobie z krótkotrwałą bezsennością, można stopniowo (ale na stałe!) wprowadzać pewne nawyki związane ze zdrowym snem. Jeżeli problem jednak jest poważniejszy – można spróbować poddać się terapii światłem, bądź spróbować innych metod, które pomagają wzmocnić rytm okołodobowy naszego organizmu. Główną zasadą skutecznego leczenia w tym przypadku jest odkrycie źródła nieprawidłowości (somatyczne/psychiczne), nie leczenie objawowe (czyli środki nasenne). Środki farmakologiczne (N 05 C wg klasyfikacji ATC) powinny być stosowane wyłącznie doraźnie (przez okres nie dłuższy niż 2-4 tygodnie) za zgodą lekarza jako uzupełnienie kuracji, nie jej podstawa. Zanim jednak sięgniemy po jakiekolwiek środki zaradcze – zastanówmy się, czy rzeczywiście nasz problem wymaga interwencji, czy był to po prostu „jednorazowy wypadek przy pracy”.
Symptomy bezsenności
Według ICD 10 (tekst dostępny online): - F51.0 Bezsenność nieorganiczna - G47.0 Zaburzenia w rozpoczęciu i trwaniu snu Według DSM IV*: - 307.42 Bezsenność pierwotna (nieuwarunkowana stanem zdrowia) Osoba dotknięta bezsennością pierwotną skarży się na problemy z: - zasypianiem i/lub łatwym wybudzaniem (min. 1 miesiąc), - sen nie jest relaksujący, nie regeneruje organizmu w stopniu wystarczającym (min. 1 miesiąc), - zaburzenia snu i/lub senność w trakcie dnia są przyczyną zaburzeń relacji społecznych lub poważnych problemów natury klinicznej, zawodowej, lub innych ważnych obszarów aktywności, - zaburzenia snu nie są związane wyłącznie z narkolepsją, zaburzeniami snu związanymi z oddychaniem, zaburzeniami rytmu okołodobowego czy parasomnią - zaburzenia snu nie są związane z występowaniem zaburzeń psychicznych (depresja, syndrom uogólnionego niepokoju, delirium), - zaburzenia snu nie są bezpośrednim efektem określonej substancji (narkotyki, leki) lub ogólnej kondycji zdrowotnej badanego.
|