Psycholog, Psychologia, Psychologia pracy

Szacuje się, iż zaburzenia snu mają wpływ na efektywność działania i jakość życia wielu osób (wg WHO ok. połowy ludzi na świecie jest zagrożona bezsennością lub na nią cierpi; inne badania mówią o kilku do ponad 40% w zależności od kraju; źródło). Jeżeli są to sytuacje epizodyczne – nie wymagają interwencji specjalisty i nie należy się nimi przejmować. Natomiast przewlekłe zaburzenia (lub zbyt mała ilość) snu wpływają negatywnie nie tylko na nasze samopoczucie czy efektywność wykonywanej przez nas pracy, ale także na nasze życie społeczne. Czasami zaburzenia snu mogą być pierwszym sygnałem innych zaburzeń (np. depresji) bądź też być ich wynikiem (np. PTSD).
Zaburzenia związane ze snem możemy podzielić na dwie duże grupy: zbyt mało snu (lub jego słaba jakość) lub nadmierna senność. Do najpopularniejszych, obok bezsenności, zaliczamy bezdech senny, syndrom niespokojnych nóg oraz narkolepsję (inne znajdziesz tutaj).

Dlaczego śpimy?
Pomimo wielu długotrwałych i kosztownych badań, wciąż nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie: po co człowiekowi potrzebny jest sen? Jednakże testy na modelach zwierzęcych jednoznacznie wykazują, iż sen jest nam niezbędny do przetrwania. Przykładowo: przeciętny szczur żyje średnio dwa do trzech lat. Jeżeli jednak zwierzę będzie wybudzane z fazy REM – przetrwa ok. 5 tygodni, natomiast zwierzę całkowicie pozbawione snu – zaledwie 3. Oprócz skróconej długości życia odnotowano inne zaburzenia związane z brakiem snu takie, jak obniżona temperatura ciała czy owrzodzenie ogona i łap oraz poważne osłabienie systemu immunologicznego.
Również ludzki system nerwowy nie może działać prawidłowo bez odpowiedniej ilości snu. Zbyt mała jego ilość sprawia, iż jesteśmy niezdolni do koncentracji uwagi, pogarsza nam się pamięć (zarówno proces kodowania jak i odtwarzania), umiejętność abstrakcyjnego myślenia, czy wreszcie spada wydajność i odporność naszego organizmu. Przy dłuższej deprywacji snu zaczynamy mieć zaburzenia nastroju, a nawet pojawiają się halucynacje.
Według niektórych ekspertów sen jest nam niezbędny aby nasze komórki nerwowe miały szansę się odświeżyć, czy wręcz „zrestartować”. W przeciwnym wypadku neurony mogą zostać poważnie uszkodzone przez odkładające się produkty uboczne aktywności komórek (brak czasu na „uprzątnięcie” zanieczyszczeń), natomiast ich energia może zostać poważnie uszczuplona (należy pamiętać, że neurony nieustannie wysyłają impulsy elektryczne). Prawdopodobnie podczas snu mózg sortuje informacje nabyte w ciągu dnia, sprawdza wytworzone powiązania, co zapobiega utracie cennych doświadczeń i danych. Potwierdzają to badania na szczurach, w których okazało się, że świeżo wytworzone ścieżki pamięciowe są wielokrotnie spontanicznie aktywizowane podczas głębokiego snu, dzięki czemu są one wzmocnione, a dostęp do nich jest ułatwiony.
Co ciekawe, w trakcie snu drastycznie maleje aktywność w obszarach mózgu odpowiedzialnych za kontrolę emocji, procesy decyzyjne czy interakcje społeczne. Przypuszcza się, iż to właśnie pozwala zachować kontrolę nad emocjami w ciągu dnia. Oznacza to, że od długości naszego snu zależą nasze relacje z innymi!
Ponadto to właśnie w trakcie snu wytwarzany jest hormon wzrostu (u dzieci i młodzieży), oczyszczane, naprawiane i odżywiane są komórki całego organizm, intensyfikują się niektóre funkcje uśpione w ciągu dnia; dlatego tak bardzo podkreśla się wagę długiego snu dla prawidłowego rozwoju rosnącego organizmu. Natomiast w niektórych krajach celebruje się długość snu osób dorosłych - „the beauty needs sleep” (piękno/uroda potrzebuje snu) i wydaje się, iż nie jest to po prostu kolejny przesąd.

(źródło)

PSYCHOLOG