 |
psycholog.edu.pl |
| psychologuczelniewspółpracalinkimedia |
|
|
Z terminem „psychologia” spotykamy się obecnie praktycznie codziennie. „Oglądałeś wczoraj ten psychologiczny thriller”, „podszedłem go psychologicznie, dlatego mi się udało”, „chyba masz nierówno pod sufitem, powinieneś się leczyć” – to przykłady z naszych codziennych rozmów mniej lub bardziej związanych z interesującą nas tematyką. Jednocześnie zadziwiające jest to, jak mało o psychologii wiemy. Czym zajmuje się psycholog? Czym różni się psychiatra od psychologa czy psychoterapeuty? Psychologia społeczna od socjologii? Po co powstała psychologia stosowana i czym różni się od eksperymentalnej? Jaki związek z psychologią ma neuronauka (neuroscience)? Czy to prawda, że psycholog zwierzęcy zarabia więcej niż psychoterapeuta z Nowego Jorku? Jak to naprawdę jest z tą hipnozą, manipulacją, parapsychologią? Pozornie proste pytania obnażają naszą niewiedzę. Psycholog.edu.pl stworzony został po to, aby wszelkie wątpliwości rozwiać i w sposób dla każdego z nas przystępny (co nie znaczy niepoważny) wyjaśnić, czym zajmuje się ta bogata dziedzina wiedzy. 1) Psychologia – co to jest? 2) Psychologia jako nauka – od kiedy? 3) Psycholog – kim jest? Ciekawostka – co to jest PSYCHOLOGIZM? 1) PSYCHOLOGIA Zacznijmy od początku. Termin „psychologia” składa się z dwóch słów: psyche (gr. dusza) oraz logos (gr. nauka, rozum, słowo, prawo) i dosłownie oznacza „naukę o duszy”. Konstrukcja psychiki ludzkiej interesowała myślicieli na długo przed rozwojem psychologii jako nauki. Już w Starożytności Sokratesa interesował problem istnienia duszy nieśmiertelnej, która kryła w sobie tajemnicę moralności. Jego koncepcję rozwijali następnie Platon i Arystoteles, który podkreślił, iż to właśnie ta niewidoczna forma (dusza) wpływa na zachowanie materii (ciała). Poprzez wieki wielcy myśliciele i filozofowie (Marks, Kartezjusz, Franck i inni) starali się odkryć tajemnicę ludzkiego serca i umysłu, starając się np. na podstawie fizjonomii odgadnąć ludzki charakter, jak to się działo w Średniowieczu. Echa ówczesnych teorii przebrzmiewają do dzisiaj (np. fizjonomika znalazła swoje naukowe poparcie w Konstytucjonalnej Teorii Kretschmera). Jednakże dopiero w drugiej połowie XIX. wieku psychologia została uznana za dziedzinę naukową. Wiązało się to z powstaniem pierwszego laboratorium psychologicznego w Lipsku (1879 r.), którego założycielem był wybitny niemiecki psycholog – Wilhelm Wundt. Jak opisuje to Ryszard Stachowski: „Wprawdzie to Arystoteles wzniósł gmach psychologii (…) ale dopiero Wilhelm Wundt (…) zaszczepił na starym pniu wszystkie te latorośle nowej psychologii, które wyrosły dzięki rozwojowi nauk przyrodniczych, a zwłaszcza biologii”*. Wyodrębnienie psychologii jako samodzielnej (ale czy niezależnej?) gałęzi nauki pozwoliło na usystematyzowanie i poszerzanie wiedzy wyniesionej z wielowiekowych obserwacji i przemyśleń. *Stachowski, R. (2003). „Historia psychologii: Od Wundta do czasów najnowszych”. [w:] Stelau, J. (red). „Psychologia: podręcznik akademicki”. Tom 1. GWP 2) PSYCHOLOGIA JAKO NAUKA Na poziomie uniwersyteckim psychologia stała się podmiotem nauczania na przełomie XIX/XX wieku. Jednakże dopiero 50 lat później ukończenie studiów psychologicznych kończyło się uzyskaniem dyplomu z tytułem magistra. Zagłębianie wiedzy psychologicznej dodatkowo – obok faktu, iż dopiero kształtowała się jako odrębna dziedzina – utrudniał brak literatury. Dostępne (radzieckie) podręczniki przesiąknięte były ideologią pawłowowską, natomiast czytanie literatury anglojęzycznej groziło poważnymi konsekwencjami natury dyscyplinarnej. Początkowo liczba studentów psychologii określana była odgórnie; dopiero na przełomie lat 80-tych i 90-tych uczelnie same zaczęły decydować o wielkości naboru. Obecnie kierunek ten można studiować zarówno w trybie stacjonarnym (dawniej dzienny), niestacjonarnym (wieczorowo) oraz zaocznym, na uczelniach zarówno publicznych, jak i prywatnych. Dodatkowo uczelnie stały się autonomiczne w zakresie nie tylko metod realizowania, ale i tworzenia programów nauczania (np. dostosowując specjalizacje do potrzeb danego regionu). Z tego powodu porównanie wiedzy wyniesionej z poszczególnych placówek jest bardzo trudne. Do głównych działów psychologii zaliczamy*: 1) Historia i teorie psychologiczne 2) Biologiczne mechanizmy zachowania 3) Psychologia rozwoju człowieka 4) Metodologia badań naukowych i diagnostycznych 5) Procesy poznawcze 6) Emocje i motywacje 7) Osobowość i różnice indywidualne 8) Człowiek w relacji z innymi 9) Edukacja 10) Działalność zawodowa i publiczna 11) Zdrowie i choroba 12) Etyka zawodowa psychologa *podział podano za: Stelau, J. (red) (2003). „Psychologia: podręcznik akademicki”. Tom 1, 2, 3. GWP 3) PSYCHOLOG Najogólniej mówiąc psycholog zajmuje się psychologią. Jednakże, jak wynika z różnorodności gałęzi psychologii – „psycholog psychologowi nierówny”. Każdy magister psychologii posiada podstawową wiedzę ze wszystkich dziedzin psychologii. Jednakże – podobnie jak lekarz – każdy specjalizuje się w wybranym przez siebie obszarze. I tak, jak nie wyślemy do okulisty osoby cierpiącej na próchnicę, tak nie powinniśmy wymagać od psychoanalityka doskonałej znajomości budowy mózgu i procesów chemicznych w nim zachodzących (tym zajmuje się neuronauka), natomiast do psychoterapeuty zwierzęcego nie wyślemy dziecka z dysleksją (dziecko powinno trafić do Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej). Natomiast na każdego psychologa nałożony jest obowiązek ustawicznego kształcenia. Istnieją problemy z Ustawą o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów – pomimo, iż jest ona zupełnie „świeża”, już została stworzona Ustawa o uchyleniu ustawy… . Więc z prawnego punktu widzenia – psychologiem może nazwać się każdy. Natomiast osoby z niebanalnym poczuciem humoru mogą poznać nieco inną definicję psychologa klikając tutaj. Ciekawostka: PSYCHOLOGIZM – nurt pisarski skupiający się na wewnętrznym życiu jednostki: jej namiętnościach (emocje czy uczucia), motywy działania, konflikty interpersonalne… W utworach z tamtego okresu odnajdziemy odwołanie do freudowskich marzeń sennych, wewnętrznych monologów czy nawet otarcie o patologię. Za ojca psychologizmu uważa się Prousta, natomiast w polskiej literaturze do przedstawicieli możemy zaliczyć m.in. Kuncewiczową czy Nałkowską. (źródło) |
| design by: agencja interaktywna thirtyfingers.com |