|
Alkoholizm
Choroba alkoholowa
Najczęstsze pytania
Zaprzeczanie
Leczenie
6 etapów zmian
Dochodząc do trzeźwości
Zapobieganie nawrotom
Zaburzenia łaknienia
Anorexia Nervosa
Bulimia Nervosa
Napady wilczego głodu
Problemy ze snem
Ile snu potrzebujemy?
Bezdech
Bezsenność
Faza REM a sny
Narkolepsja
Jak dbać o zdrowy sen
Syndrom niespokojnych nóg
Rytm okołodobowy
|
|
Z terminem „psychologia” spotykamy się obecnie praktycznie codziennie. „Oglądałeś wczoraj ten psychologiczny thriller”, „podszedłem go psychologicznie, dlatego mi się udało”, „chyba masz nierówno pod sufitem, powinieneś się leczyć” – to przykłady z naszych codziennych rozmów mniej lub bardziej związanych z interesującą nas tematyką.
Jednocześnie zadziwiające jest to, jak mało o psychologii wiemy. Czym zajmuje się psycholog? Czym różni się psychiatra od psychologa czy psychoterapeuty? Psychologia społeczna od socjologii? Po co powstała psychologia stosowana i czym różni się od eksperymentalnej? Jaki związek z psychologią ma neuronauka (neuroscience)? Czy to prawda, że psycholog zwierzęcy zarabia więcej niż psychoterapeuta z Nowego Jorku? Jak to naprawdę jest z tą hipnozą, manipulacją, parapsychologią? Pozornie proste pytania obnażają naszą niewiedzę.
Psycholog.edu.pl stworzony został po to, aby wszelkie wątpliwości rozwiać i w sposób dla każdego z nas przystępny (co nie znaczy niepoważny) wyjaśnić, czym zajmuje się ta bogata dziedzina wiedzy.
1) Psychologia – co to jest?
2) Psychologia jako nauka – od kiedy?
3) Psycholog – kim jest?
Ciekawostka – co to jest PSYCHOLOGIZM?
1) PSYCHOLOGIA
Zacznijmy od początku. Termin „psychologia” składa się z dwóch słów: psyche (gr. dusza) oraz logos (gr. nauka, rozum, słowo, prawo) i dosłownie oznacza „naukę o duszy”.
Konstrukcja psychiki ludzkiej interesowała myślicieli na długo przed rozwojem psychologii jako nauki. Już w Starożytności Sokratesa interesował problem istnienia duszy nieśmiertelnej, która kryła w sobie tajemnicę moralności. Jego koncepcję rozwijali następnie Platon i Arystoteles, który podkreślił, iż to właśnie ta niewidoczna forma (dusza) wpływa na zachowanie materii (ciała).
Poprzez wieki wielcy myśliciele i filozofowie (Marks, Kartezjusz, Franck i inni) starali się odkryć tajemnicę ludzkiego serca i umysłu, starając się np. na podstawie fizjonomii odgadnąć ludzki charakter, jak to się działo w Średniowieczu. Echa ówczesnych teorii przebrzmiewają do dzisiaj (np. fizjonomika znalazła swoje naukowe poparcie w Konstytucjonalnej Teorii Kretschmera).
Jednakże dopiero w drugiej połowie XIX. wieku psychologia została uznana za dziedzinę naukową. Wiązało się to z powstaniem pierwszego laboratorium psychologicznego w Lipsku (1879 r.), którego założycielem był wybitny niemiecki psycholog – Wilhelm Wundt. Jak opisuje to Ryszard Stachowski: „Wprawdzie to Arystoteles wzniósł gmach psychologii (…) ale dopiero Wilhelm Wundt (…) zaszczepił na starym pniu wszystkie te latorośle nowej psychologii, które wyrosły dzięki rozwojowi nauk przyrodniczych, a zwłaszcza biologii”*. Wyodrębnienie psychologii jako samodzielnej (ale czy niezależnej?) gałęzi nauki pozwoliło na usystematyzowanie i poszerzanie wiedzy wyniesionej z wielowiekowych obserwacji i przemyśleń.
*Stachowski, R. (2003). „Historia psychologii: Od Wundta do czasów najnowszych”. [w:] Stelau, J. (red). „Psychologia: podręcznik akademicki”. Tom 1. GWP
2) PSYCHOLOGIA JAKO NAUKA
Na poziomie uniwersyteckim psychologia stała się podmiotem nauczania na przełomie XIX/XX wieku. Jednakże dopiero 50 lat później ukończenie studiów psychologicznych kończyło się uzyskaniem dyplomu z tytułem magistra. Zagłębianie wiedzy psychologicznej dodatkowo – obok faktu, iż dopiero kształtowała się jako odrębna dziedzina – utrudniał brak literatury. Dostępne (radzieckie) podręczniki przesiąknięte były ideologią pawłowowską, natomiast czytanie literatury anglojęzycznej groziło poważnymi konsekwencjami natury dyscyplinarnej.
Początkowo liczba studentów psychologii określana była odgórnie; dopiero na przełomie lat 80-tych i 90-tych uczelnie same zaczęły decydować o wielkości naboru.
Obecnie kierunek ten można studiować zarówno w trybie stacjonarnym (dawniej dzienny), niestacjonarnym (wieczorowo) oraz zaocznym, na uczelniach zarówno publicznych, jak i prywatnych. Dodatkowo uczelnie stały się autonomiczne w zakresie nie tylko metod realizowania, ale i tworzenia programów nauczania (np. dostosowując specjalizacje do potrzeb danego regionu). Z tego powodu porównanie wiedzy wyniesionej z poszczególnych placówek jest bardzo trudne.
Do głównych działów psychologii zaliczamy*:
1) Historia i teorie psychologiczne
2) Biologiczne mechanizmy zachowania
3) Psychologia rozwoju człowieka
4) Metodologia badań naukowych i diagnostycznych
5) Procesy poznawcze
6) Emocje i motywacje
7) Osobowość i różnice indywidualne
8) Człowiek w relacji z innymi
9) Edukacja
10) Działalność zawodowa i publiczna
11) Zdrowie i choroba
12) Etyka zawodowa psychologa
*podział podano za: Stelau, J. (red) (2003). „Psychologia: podręcznik akademicki”. Tom 1, 2, 3. GWP
3) PSYCHOLOG
Najogólniej mówiąc psycholog zajmuje się psychologią. Jednakże, jak wynika z różnorodności gałęzi psychologii – „psycholog psychologowi nierówny”.
Każdy magister psychologii posiada podstawową wiedzę ze wszystkich dziedzin psychologii. Jednakże – podobnie jak lekarz – każdy specjalizuje się w wybranym przez siebie obszarze. I tak, jak nie wyślemy do okulisty osoby cierpiącej na próchnicę, tak nie powinniśmy wymagać od psychoanalityka doskonałej znajomości budowy mózgu i procesów chemicznych w nim zachodzących (tym zajmuje się neuronauka), natomiast do psychoterapeuty zwierzęcego nie wyślemy dziecka z dysleksją (dziecko powinno trafić do Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej). Natomiast na każdego psychologa nałożony jest obowiązek ustawicznego kształcenia.
Istnieją problemy z Ustawą o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów – pomimo, iż jest ona zupełnie „świeża”, już została stworzona Ustawa o uchyleniu ustawy… . Więc z prawnego punktu widzenia – psychologiem może nazwać się każdy.
Natomiast osoby z niebanalnym poczuciem humoru mogą poznać nieco inną definicję psychologa klikając tutaj.
Ciekawostka:
PSYCHOLOGIZM – nurt pisarski skupiający się na wewnętrznym życiu jednostki: jej namiętnościach (emocje czy uczucia), motywy działania, konflikty interpersonalne… W utworach z tamtego okresu odnajdziemy odwołanie do freudowskich marzeń sennych, wewnętrznych monologów czy nawet otarcie o patologię. Za ojca psychologizmu uważa się Prousta, natomiast w polskiej literaturze do przedstawicieli możemy zaliczyć m.in. Kuncewiczową czy Nałkowską. (źródło)
|